Informacje ogólne

Błaszki – małe, ciche miasteczko w województwie łódzkim, leżą na Wysoczyźnie Tureckiej, nad rzeką Cienią, zwaną również Trojanówką która jest dopływem Pokrzywnicy wpadającej do Prosny.
W okolicach Błaszek nie prowadzono badań archeologicznych, stąd też trudności podania dokładnego czasu powstania osady.

Najstarszy dokument mówiący o miasteczku pochodzi z 1457r. Wtedy to arcybiskup gnieźnieński Wincenty Kot przesądza beneficjum błaszkowskie plebanowi Potworowskiemu, przeciw wyrokowi oficjała swego, Błaszki wchodziły wówczas w skład księstwa sieradzkiego ze stolicą w Sieradzu, tutaj również mieściła się siedziba kasztelani sieradzkiej. Jeżeli chodzi o podział kościelny, to na tym terenie znajdował się archidiakonat uniejowski z siedzibą w Uniejowie, który wchodził w skład diecezji gnieźnieńskiej.
Po zjednoczeniu państwa polskiego w XIV w. Dawne księstwa dzielnicowe przekształciły się w ziemie. Te z nich, które wytworzyły pełną hierarchię urzędniczą z wojewodą na czele, zaczęto nazywać od XV w. województwami. W drugiej połowie XIV w. powstały ponadto, na miejsce kasztelani, nowe jednostki zwane powiatami. Księstwo sieradzkie przekształciło się ostatecznie w województwo o takiej samej nazwie. Błaszki weszły w skład województwa sieradzkiego, konkretnie zaś, w skład powiatu sieradzkiego, same zaś stały się siedzibą parafii.

Ważniejszym wydarzeniem w historii Błaszek, było nadanie im praw odbywania niedzielnych targów. Uczynił to dla osady król Kazimierz w roku 1652. Fakt ten zdecydował właśnie, że Błaszki stały się miastem. Powszechnie jednak za datę powstania miasta przyjęto rok 1729. Przywilej odbywania targów wpłynął na rozwój osady. Rozwojowi rzemiosła i handlu sprzyjało również położenie miasta przy głównej drodze handlowej, wiodącej z Wielkopolski do Małopolski. W latach 1781, 1791 miasto nawiedzały dwa wielkie pożary.Podziały terytorialno – administracyjne ukształtowane w XIV-XV w. przetrwały na historycznych ziemiach Polski środkowej zasadniczo bez istotniejszych zmian, do ostatnich lat Rzeczpospolitej szlacheckiej. Pod koniec 1789r. Sejm Czteroletni, wprowadził jako organ samorządu terytorialnego tzw. Komisje porządkowe, cywilno- wojskowe. W Sieradzu powstała taka komisja dla powiatów sieradzkiego i szadkowskiego. W 1791r. powstały tzw. wydziały. Błaszki należały do wydziału sieradzkiego. Struktura terytorialna uległa zasadniczej zmianie po II rozbiorze. Błaszki dostały się pod panowanie pruskie i tak jak całe sieradzkie, weszły w skład utworzonej przez Prusaków prowincji, zwane Prusami Południowymi.

Na miejsce województw zaborca wprowadził nowe jednostki, zwane departamentami, organami władz administracyjno – skarbowych zostały kamery. Błaszki jak i całe byłe województwo sieradzkie włączono do departamentu i kamery łęczyckiej, następnie piotrkowskiej, a w roku 1796 do departamentu kaliskiego. W 1793 utworzono powiat warckim który stał się najmniejszą jednostką terytorialną Błaszek. Same zaś Błaszki były wówczas siedzibą parafii. Podział na departamenty utrzymał się bez zmian w okresie Księstwa Warszawskiego. Innowacją było wprowadzenie w 1807r. jednostek niższego rzędu – gmin. Błaszki w tym okresie stały się gminą. Po utworzeniu w 1815r. Królestwa Polskiego departamenty przemianowano na województwa. Błaszki jak i również i Sieradz, weszły w skład województwa kaliskiego, ponadto wprowadzono podział na obwody. Błaszki wraz z powiatem warckim weszły w skład obwodu sieradzkiego. W roku 1837 województwa przemianowano na gubernie, a w 1842 powiaty na okręgi, a obwody na powiat Błaszki należały do guberni kaliskiej. W 1845r. zlikwidowano gubernię kaliską i utworzono wraz z mazowiecką gubernię warszawską. W 1867r. została przywrócona gubernia kaliska. W skład jej weszły Błaszki, które należały również do powiatu kaliskiego. Same zaś Błaszki były gminą wiejską. W XIX w. w rozwoju miasteczka zauważamy pewne ożywienie, rozwija się rzemiosło, głównie szewstwo. Obok szewców najsilniejszą grupę rzemieślników stanowili krawcy i stolarze. W roku 1800 Błaszki liczyły 619 mieszkańców a w roku 1902 liczba ta wzrosła do 4900 osób.
Dwa lata poprzedzające wybuch pierwszej wojny światowej zapisały się w historii miasta niepomyślnie, bowiem ludność dziesiątkowały choroby zakaźne, szczególnie tyfus plamisty i wystąpiło wyraźne zahamowanie rozwoju gospodarczego.
Ziemie Królestwa, zajęte po wybuchu l wojny przez wojska państw centralnych, podzielono na dwie strefy okupacyjne: austriacko i niemiecką. 4 IX 1915r. utworzono Generalne Gubernatorstwo Warszawskie, w skład którego weszły i BłaszkiPo odzyskaniu w 1918r. niepodległości przywrócono granice powiatowe sprzed wojny, a więc Błaszki należały do powiatu kaliskiego i województwa poznańskiego. W 1938 r. przeprowadzono drobne korekty: gromada Orzeżyn i wieś Żelisław z gminy Gruszczyce, powiat sieradzki weszły w skład gminy Błaszki, powiat kaliski. W okresie okupacji hitlerowskiej w strukturze administracyjno – terytorialnej nastąpiły zasadnie zmiany.

Dekret Hitlera z 8 i 12 X 1939r. o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa znosił województwa poznańskie. Ziemie te zostały wcielone do rzeszy. Błaszki znalazły się w okręgu rejencyjnym Kalisz. Dnia 11 II 1941 r. dekretem Ministra Spraw Wewnętrznych Rzeszy zmieniono okręg rejencyjny Kalisz na okręg rejencyjny Litzmannstad. Okręg ten był częścią składową Kraju Warty (Reichsgan Vartherland). Okręg rejencyjny dzielił się na landratury. W skład ręjencji łódzkiej wchodziła landratura kaliska z Błaszkami. Dnia 22 VIII 1944r. został uchylny podział terytorialny wprowadzony przez okupanta. Przywrócono podział według stanu na dzień 31 VIII 1939r. a więc Błaszki ponownie weszły w skład województwa poznańskiego i powiatu kaliskiego.
W 1972r. utworzona została gmina Błaszki, która weszła w skład powiatu kaliskiego, województwa poznańskiego.
W 1975r. zreformowany został podział kraju na województwa – jest to ustawa z dnia 28 V 1975r., o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa. Zwiększono liczbę województw z 17 do 49, oraz utworzono 2093 gminy. Gmina Błaszki znalazła się w województwie sieradzkim. Po ostatniej reformie wprowadzonej w Polsce 01 stycznia 1999r. Błaszki należą do powiatu sieradzkiego i województwa łódzkiego. Podział ten obowiązuje do dziś.
Jeżeli chodzi o przynależność kościelną Błaszki są siedzibą dekanatu W skład którego wchodzi 6 parafii. Dekanat błaszkowski od 25 III 1992 należy do diecezji kaliskiej.

Skip to content